Oude Warande | sterrebos in Tilburg

Bijgewerkt op 2021-10-15 om 21:46:27 door Harrie

De Oude Warande

Beknopte informatie over park de Oude Warande in Tilburg. Geschiedenis, karakter, omgeving.

Oude Warande – landkaart – OpenStreetMap

De jaarlijkse Lustwarande – algemene info

Praktische informatie over de jaarlijkse Lustwarande, een inmiddels internationaal bekende tentoonstelling van sculptuur in de Oude Warande.

Lustwarande vindt plaats van het voorjaar tot in de herfst. Behalve de naam Lustwarande krijgt de expositie elk jaar ook een specifieke naam die betrekking heeft op de tentoongestelde beelden.

Lustwarandes tot nu toe

Praktische info – route, plattegrond, entree, koffies

De Oude Warande in Tilburg is een bosachtig park. Kijken we met de windroos mee – noord, oost, zuid, west – dan ligt de Oude Warande tussen:

  • N » Wandelbos / Reeshofdijk / de spoorlijn Tilburg-Reeshof – Tilburg-Universiteit
  • O » Warandelaan / Universiteit van Tilburg
  • Z » Bredaseweg
  • W » Zwartvensepad / Zwartvenseweg

Bijna overal kun je de Oude Warande in, maar de volgende 3 ingangen zijn het handigst.

Oude Warande, kleine plattegrond tegen boom
Kaartje tegen Amerikaanse eik

Ingang 1: Warandelaan, tegenover het westelijke parkeerterrein van de Universiteit van Tilburg.

Als je in Tilburg uit oostelijke richting naar de Oude Warande fietst of loopt (Spoorlaan of noordelijker, en vanaf station Universiteit), kun je het beste via de universiteit gaan (Prof. Verbernelaan / Hogesschoollaan » Universiteitslaan » parkeerterrein » Warandelaan oversteken » de Faculty Club links laten liggen. Pakweg 100 meter verder de plattegrond op de roestige paal (die plattegrond staat ook op deze pagina) fotograferen of in je opnemen » de lanen op, de paden in!

Ingang 2: Zwartvenseweg of Zwartvensepad: bij de spoorwegovergang

Kom je uit Bels via het Lijntje, of uit westelijke richting (Reeshof, Wijkevoort, Stad Parijs, Dorst, Breda, etc.), pak dan het chique rode fietspad langs de Zwartvenseweg.

Het fietspad heet Zwartvensepad en wordt geflankeerd door een paar honderd meter prachtige Japanse Duizendknoop, vakkundig & royaal aangeplant (lees: onnozel & massaal verspreid) door de Dienst Publieke Werken met zijn graafmachines. Of door ingehuurde privébedrijven, da’s al een paar decennia in de neoliberale mode.

Lindelaan naar de Grotto, Oude Warande, Tilburg
Lindelaan naar de Grotto

Je fiets kun je kwijt in de fietsenstalling van boomstammen bij het noordwestelijke puntje van de Oude Warande, vlak voor de spoorwegovergang. Kom je in een automobiel, rij dan over de Zwartvenseweg, parallel aan het Zwartvensepad.

Kom je niet uit zuidelijke richting, maar uit het westen over de Reeshofdijk, sla dan vlak voor het Wandelbos rechtsaf en draai de Zwartvenseweg op.

Na een paar honderd meter ga je de spoorwegovergang over. Meteen daarna is er links een fraaie ingang, vlak bij de al genoemde fietsenstalling van boomstammen. Loop de laan in bij de spoorwegovergang. Bij eerste kruispunt – het heeft wat weg van een driesprong – ga je rechtdoor.

Je loopt dan door een laan met aan weerskanten dikke Amerikaanse eiken. Aan de vierde dikke eik aan de linkerkant van de laan hangt vleermuizenkast W 26. Eveneens links zit tegen de achtste dikke eik het beroemde kleine grijze plattegrondje. (Het hoort eigenlijk bij de Lustwarande van 2015. Het hangt pakweg 2,5 meter hoog, maar is inmiddels toch half vernield.)

Uiteindelijk kom je in een smalle, maar fantastische lindelaan. De Grotto heb je dan al in beeld. Maar soms heb je dat niet in de gaten, en blijf je ‘gewoon’ bos zien. Maar dat is dan wel in een spiegel! De buitenmuren van het kleine gebouw weerspiegelen namelijk perfect de omringende bossen.

Nu ik ‘t daar toch over heb, door de langdurige droogte in de zomers van 2019 en 2020, en door letterzetters en collega-kevers, zijn er veel stukken bos met sparren gesneuveld. Daarna is daarvan door bomenrooibedrijf Weijtmans een deel gekapt.

Veel meer dan voorheen kijk je nu dwars door de bossen heen en zie je regelmatig treinen voorbij rijden. Dus ook wanneer je – met je rug naar de spoorlijn – op een bankje bij de rotonde zit en in de spiegelende wanden van Grotto kijkt, dan zie je om de haverklap een Sprinter, intercity of goederentrein “langskomen”. Ja, “in” de Grotto.

Ingang 3: Hoek Bredaseweg/Warandelaan

De derde voor de hand liggende route is als volgt. Bredaseweg » afslaan bij restaurant Auberge du Bonheur » het parkeerterrein rechts laten liggen (of er je fiets tegen de horizontale boomstammen zetten) » eventueel een praatje maken bij de kassa (boekje annex entree kun je gewoon met gewoon geld aanschaffen in de Grotto) » hup, de brede beukenlaan in, naar het middelpunt van het sterrebos.

Grotto

Bijna overal kun je dus het sterrebos in. En… alle wegen leiden naar Grotto. Waar je ook binnenkomt, al gauw zie je een van de brede lanen voor je die recht naar het midden van de ‘ster’ leiden. Dat middelpunt is het grote ronde grasveld met daarop (en half erin) Grotto, een kunstwerk van Callum Morton (2009). Het is een zwarte, spiegelende ‘grot’ met koffie, kaartjes & kassa.

Nog een leuke pagina over Callum Morton is How Callum Morton got in Donald Trump’s head. En een Sisyphus-klus wordt door Morton overtuigend uitgebeeld in Silkeborg (DK), zie de video op YouTube: Callum Morton “Sisyphus” KunstCenteret Silkeborg Bad.

Entree, kaartje, plattegrond, boekje

Lustwarande, verzochte bijdrage, bord, 2019
Verzochte bijdrage 2019

In de Grotto kun je een folder of een gidsje kopen. Dat is dan meteen ook je ‘kaartje’ en de verzochte bijdrage (zie ‘t groene bord). (Zo ging het althans tot in 2019. Hoe het in 2021 zal gaan, wordt vermeld op Lustwarande.org/STATIONS.)

(In 2019 was er een boekje met onder meer een lijst van de deelnemende beeldhouwers en een plattegrond met nummers die verwezen naar de kunstwerken en de beschrijvingen ervan met telkens een kleine afbeelding.)

Oude Warande – voorlopige lijst

EPR eikenprocessierups, waarschuwing, eiken, Oude Warande
Lint met waarschuwing op zomereik
voor de eikenprocessierups
  • De geschiedenis van dit fantastische sterrebos (zonder onzinnige tussen-n), daar moet ik me nader in verdiepen.
  • Flora & fauna – sparren en spechten, eiken en eekhoorns, beuken en aardappelbovisten.
  • Plattegronden / landkaarten – ook leuk.
  • Grotto, een kunstwerk uit 2009 van Callum Morton, dat dienst doet als koffiekamer / theehuis of hoe zal ik het noemen. Er is ook een bescheiden terras bij.
  • Kennelijk vond iemand het terras té bescheiden, want er is een “omgevingsvergunning” aangevraagd en verleend voor het “tijdelijk uitbreiden van het terras bij Grotto in verband met Corona.” [pdf]
    Corona heeft kennelijk een bijzonder uitgebreid zitvlak. En hoe tijdelijk de uitbreiding ten behoeve van mevrouw Corona zal zijn, dat moet nog maar blijken. Ooit. (Ik vermoed: nooit.)
  • Noordwestelijk van de Oude Warande: de Stadsakker. Op een groot deel daarvan komt de voortzetting/vervanging van Stadstuinderij Piushaven. De nieuwe tuinderij krijgt de onwijs hippe naam GroeiTuin013 [kopie hier] en zal een “toegangspoort” zijn naar Stadsbos013. Dat Stadsbos013 is een verzameling gebiedjes waar doorgaans meer stoeptegels liggen dan bomen staan. Maar oké, elke boom is er een. Bomen heersen!
  • Afhankelijk van wat er online al gemakkelijk te vinden is, moet ik misschien wat meer informatie opduikelen over het voormalige Tilburgs Dierenpark (hoek Warandelaan/Bredaseweg). Het heeft bestaan tot 1973. Jammer genoeg zijn er nauwelijks zichtbare sporen van achtergebleven. Die zijn er echter wel. En ze leven! Deze levende sporende zijn Siberische grondeekhoorns. Ze zijn een onbedoeld maar geinig afscheidsgeschenk van de verdwenen dierentuin aan de Oude Warande. Onlangs (januari 2021, dacht ik) zijn een halve kilometer verderop langs de Bredaseweg een stel van zulke eekhoorns als grote houten beelden langs de weg gezet. (link[s] nog opzoeken) [NB Eind september 2021 fietste ik langs het Sh*llstation op de spie tussen Baronielaan en Bredaseweg. Daar ongeveer zag ik de houten beelden staan. Ik zal er voor de volledigheid eens een foto van maken, maar er is geen reet aan.]
  • Wanneer je helemaal om de Oude Warande heen loopt, kom je van alles tegen. Je vertrekt bijvoorbeeld bij de spoorwegovergang en gaat zuidwaarts. Tegen de klok in kom je dan onder meer voorbij de volgende ‘verschijnselen’.
    Het Zwartvensepad (fietspad) met woekerende Japanse duizendknoop, ook massaal aanwezig bij de spoorwegovergang. Wat zuidelijker is er een ‘plantage’ van 400 meter lang. Op één plek heeft deze Duizendknoop zich al 30 meter het bos ingewerkt (2019) (2020: 45 meter). De Japanse duizendknoop is keimooi, maar rampzalig in gebieden waar met de grond is of wordt gerommeld, want er is dan niets meer wat z’n opmars kan stuiten.
    De gezellig bedoelde toeristische bordjes met ‘Bels Lijntje’ erop herinneren de voorbijganger aan de door de liberalen vernielde spoorverbinding Tilburg-Turnhout, die hier een deel van het internationale, Europese ov had kunnen zijn. (‘Europa’ en ‘verbinding’ zijn blijkbaar slechts propaganda en leugens van de heersende klasse. Leden (of loopjongens) van de heersende klasse rijden in auto’s ter waarde van een huis, of nemen het vliegtuig. Ja, het is vliegtuig.) Overigens: alle Belze en Duitse Lijntjes zijn vakkundig naar de gallemieze geholpen. [link naar boek Atlas van de verdwenen etc.]
    Dan komen we langs de hockeyvelden inclusief compleet krankzinnige lichtvervuiling, soms tot middernacht op volle kracht. Die hockeyvelden hebben trouwens heel wat van de Oude Warande afgeknabbeld. (Het afknabbelen gaat ‘gewoon’ door, zoals met het neerploffen van de Faculty Club aan de oostelijke kant van de Warande, vlakbij de dader: de monsterlijk uitdijende UvT).
    Oké, rustig maar, Harrie, we steken de Bredaseweg over, een continue bron van ongevraagd gratis ultrafijnstof voor diep in je longen.
    Meteen linksaf (nog net bij Sparrenhof, met meer metalen hekken dan sparren) de Bredaseweg langs, met aan de rechterkant een paar obscure landgoedjes met poorten, hekken, poorten en hekken en prikkeldraad en nog meer hekken. En bordjes ‘verboden toegang’ natuurlijk.
    Als je het horecabedrijf Auberge, etc. (aan de overkant van de weg) voorbij bent, steek je over – NB er zijn daar geen voetgangerslichten! – en loop je de asfalt Warandelaan in. Als je oplet, zie je meteen aan het begin van de Warandelaan (dus hoek Bredaseweg), een flinke woning. Ze is een van de weinige stenen overblijfselen van het Tilburgs Dierenpark.
    Aan het einde van de Warandelaan is rechts de hogeschool waar ik ooit onverzettelijk op de grond zat en die nu Universiteit van Tilburg heet (yes, yes, no, I know! :) en daarom gaan we linksaf, de Oude Warande in. Na de fucking Faculty Club (een ordinair eliterestaurant dat óók al ‘gewoon’ in de Oude Warande is neergeploft – oké, vooruit dan, één positieve noot: in de loop van 2020 is daar aan de straatkant door Brabant Water een watertappunt aangelegd), eh… dus na die F. Club dus zo snel mogelijk weer naar rechts en doorlopen totdat een spoorlijn je zomaar de weg verspert. Ga weer links (want rechts leidt naar NS-station Universiteit) en volg het smalle, ietwat onregelmatige pad langs het spoor. Een paar honderd meter lang zie je half gesloopte sparrebossen. Een triest gevolg van langdurige droogte. Waarom bomensloopbedrijf Weijtmans ze hier en daar op 4 meter hoogte afbreekt en dan laat staan, is me een raadsel. Dat dat allemaal dient om de verder verspreiding van letterzetters te voorkomen, lijkt me sterk.
    Het genoemde spoor is de spoorlijn Eindhoven-Breda, met kilometers hekken eromheen, want overal moet een hek omheen, nietwaar. Nee, liever niet, stelletje irritante hekkofielen.
    Na dit avontuurlijke blokje om ben je terug bij de fietsenstalling annex parkeerplaats ten zuiden van de spoorwegovergang op de Zwartvenseweg.

Bronnen

DOOR DE BOSGEBIEDEN IN TILBURG-WEST, Buitengebied Tilburg 15 KM, door Charles Aerssens. Voor, ik citeer:: “Lange Afstand Wandelvereniging “VIA-VIA”. Gewijzigd en aangepast op 14-10-2020 door C.P.J. Aerssens” [kopie hier]
Eind 2020 stuitte ik op deze geweldig informatieve webpagina. Daar kan ik nog een puntje aan zuigen! Ze is bijgewerkt op 14 oktober 2020 en toont een foto van paviljoen Grotto met op een van de spiegelende wanden de oproep “Lustwarande moet blijven!”

In een sterrenbos neemt de mens de regie over van de natuur, door Wim Pijbes, NRC, 12 november 2020 (kopieën: archive.org & archive.today)
“In Tilburg ziet Wim Pijbes een puntgaaf sterrenbos, met acht mathematisch aangelegde lanen die als hoofdassen op een centraal punt bijeenkomen.”

De Oude Warande in Tilburg, Brabants Erfgoed, 17 november 2017. (Naar: J. van Oudheusden, Erfgoed van de Brabanders. Verleden met een toekomst, Den Bosch, 2014, p. 137) [kopie hier]

Oude Warande – Wikipedia

Menu

home | overzicht | Lustwarande 2021 – STATIONS | LW 2019 | LW 2018 | LW 2017 | LW 2016 | LW 2015 | LW 2011 | Lustwarande 2004 | Dan Weiss | Richard Long | Mark Wallinger | archieven | logboek | dagboek | WP-app | validator | harrie@harriebaken.nl

Plaats een reactie

10 − drie =

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: